| Özvatan | |
|---|---|
 Türkiye'de yeri | |
İlçe sınırları haritası | |
| Ülke | Türkiye |
| İl | Kayseri |
| Coğrafi bölge | İç Anadolu Bölgesi |
| İdare | |
| • Kaymakam | Yıldız Yılmaz |
| • Belediye başkanı | Halit Demir (MHP) |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 270 km² |
| Rakım | 1.056 m |
| Nüfus (2018) | |
| • Toplam | 5.413 |
| • Kır | - |
| • Şehir | 3.891 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| Posta kodu | 38770 |
| İl alan kodu | 0352 |
| İl plaka kodu | 38 |
Özvatan, Kayseri iline bağlı bir ilçedir.
Tarihçe
Özvatan'ın bulunduğu bölgenin tarihi Antik Çağ'a kadar uzanmaktadır. Roma İmparatorluğu dönemine ait Tabula Peutingeriana adlı yol haritasında yerleşim, Sirixa veya Syrixa adıyla gösterilmektedir. Bu kayıt, yerleşimin en geç MS 4. yüzyılda varlığını sürdürdüğünü göstermektedir.
Osmanlı döneminde yerleşimin bağlı bulunduğu idarî birim Çukur adıyla anılmaktadır. 1501 tarihli Osmanlı tahrir kayıtlarında Çukur idarî birimi içerisinde Sirixa yerleşimi kayıtlıdır. 19. yüzyılın başlarından itibaren ise yerleşim, Sirfe adıyla kaynaklarda yer almaktadır.
20. yüzyılın başlarında Sirfe, Müslüman nüfusun yanı sıra Rum Ortodoks nüfusun da yaşadığı karma yerleşimlerden biriydi. Döneme ait kayıtlarda yaklaşık 90 hanelik Rum Ortodoks nüfus ile 1840 yılında inşa edilen Ayios Nikolaos Kilisesi'nden söz edilmektedir. Türkiye ile Yunanistan arasındaki nüfus mübadelesinin ardından Rum nüfus bölgeden ayrılmış, yerine Yunanistan'dan gelen Türk mübadiller yerleştirilmiştir.
Cumhuriyet döneminde yerleşim, Felahiye ilçesine bağlı Çukur bucağının merkezi olarak idarî önemini sürdürmüştür. 1956 yılında belediye teşkilatı kurulmuş, 1990 yılında ise Çukur bucağı ilçe statüsüne yükseltilerek adı Özvatan olarak değiştirilmiştir.
Coğrafi yapı
Özvatan ilçesi, Kayseri'nin 75 kilometre kuzeydoğusunda yer alır. Doğuda Sarıoğlan, batıda Felahiye, güneyde Bünyan ve Kocasinan ilçeleriyle, kuzeyde ise Yozgat il sınırlarıyla çevrilidir. İlçenin yüzölçümü 270 km²dir. Özvatan ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.056 metredir.
İlçenin coğrafi yapısı engebeli, etrafı ise dağlarla çevrilidir. İlçede, İç Anadolu Bölgesi'nin iklim şartlarına uygun olarak, karasal iklim özellikleri hissedilir. Yazlar kurak ve sıcak, kışlar ise soğuk ve kar yağışlı geçer. Ortalama yıllık yağış miktarı 600 milimetre civarındadır. Temel bitki örtüsü, bölgenin geri kalanıyla beraber bozkırdır. İlçede arazinin tümüne oranla geniş alanı otlaklar, en düşük alanı ise ormanlar ve fundalıklar kaplar.
İlçe su kaynakları açısından zengindir. Kireçli ve killi toprak yapısı nedeniyle bu kaynaklar sulama suyu olarak kullanılmaktadır. İlçenin diğer yerleşim yerleri ile mülki sınırlarının bir kısmını Kızılırmak oluşturmaktadır. Ayrıca ilçenin içinden Öz Deresi geçmektedir.
İlçede bulunan en yüksek dağ Orta Torosların kıvrımlarından olan 2.233 metre yüksekliğindeki Akdağ'dır.
Nüfus
| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
|---|---|---|---|
| 1990 | 23.739 | 7.699 | 16.040 |
| 2000 | 10.482 | 7.105 | 3.377 |
| 2007 | 4.664 | 3.178 | 1.486 |
| 2008 | 5.367 | 3.686 | 1.681 |
| 2009 | 4.993 | 3.463 | 1.530 |
| 2010 | 4.505 | 3.126 | 1.379 |
| 2011 | 4.254 | 2.962 | 1.292 |
| 2012 | 3.980 | 2.790 | 1.190 |
| 2013 | 4.542 | 4.542 | veri yok |
| 2014 | 3.934 | 3.934 | veri yok |
| 2015 | 3.620 | 3.620 | veri yok |
| 2016 | 3.865 | 3.865 | veri yok |
| 2017 | 3.992 | 3.992 | veri yok |
| 2018 | 5.413 | 5.413 | veri yok |
| 2019 | 4.164 | 4.164 | veri yok |
| 2020 | 3.891 | 3.891 | veri yok |
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- ^ https://www.ozvatan.gov.tr/kaymakam [ölü/kırık bağlantı]
- ^ "7/11" (PDF). 5 Nisan 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2012.
- ^ D'Urban, A. (ed.) (1845). Recueil des itinéraires anciens, Paris. (Tabula Peutingeriana)
- ^ Sevan Nişanyan. Index Anatolicus: Türkiye Yerleşim Birimleri Envanteri. https://nisanyanmap.com/ 31 Mayıs 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ Beldiceanu-Steinherr, Irène (1982). La géographie historique de l'Anatolie centrale d'après les registres ottomans.
- ^ Türkiye Cumhuriyeti Resmî Gazete. 20 Mayıs 1990 tarihli ve 3644 sayılı Kanun (Özvatan ilçesinin kurulması).
- ^ "www.harita.gov.tr/il-ve-ilce-yuzolcumleri". 3 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2025.
- ^ "Özvatan(Çukur) Haritası Özvatan(Çukur) Nerede". www.haritatr.com. 14 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2026.
- ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
- ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014.
- ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015.
- ^ a b c d e f
- "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
- "Özvatan Nüfusu - Kayseri". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- "Kayseri Özvatan Nüfusu". nufusune.com. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
 | Türkiye'deki bir ilçe ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |