| Bünyan | |
|---|---|
 Türkiye'de yeri | |
İlçe sınırları haritası | |
| Ülke | Türkiye |
| İl | Kayseri |
| Coğrafi bölge | İç Anadolu Bölgesi |
| İdare | |
| • Kaymakam | Turgut Gülen |
| • Belediye başkanı | Selahattin Metin (MHP) |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 1.302 km² |
| Rakım | 1.338 m |
| Nüfus (2018) | |
| • Toplam | 31.497 |
| • Kır | - |
| • Şehir | - |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| İl alan kodu | 0352 |
| İl plaka kodu | 38 |
Resmî site bunyan.bel.tr |
Bünyan, Kayseri ilinin bir ilçesidir. Doğuda Pınarbaşı, güneyde Tomarza ve Talas, batıda Kocasinan ve Melikgazi, kuzeyde Sarıoğlan, Akkışla ilçeleri ile komşudur. Erciyes Dağı'nın 40 km kuzeydoğusunda yer almaktadır
Tarihçe
Bünyan ve çevresindeki yerleşimlerin tarihi, ilçe yakınlarındaki mağaralar, höyükler ve arkeolojik kalıntılar sayesinde tarih öncesi dönemlere kadar uzanmaktadır. Bölgede yapılan araştırmalar, yerleşimin MÖ 4000–1200 yılları arasında Hititler dönemine kadar indiğini göstermektedir. Daha sonraki dönemlerde bölge, Asur, Pers (İran), Roma ve Bizans uygarlıklarının hâkimiyetinde kalmıştır.
11. yüzyıldan itibaren Anadolu Selçuklularının egemenliğine giren bölge, bu dönemde Türkleşmeye başlamıştır. 1515 yılında Yavuz Sultan Selim'in Doğu Anadolu seferi sırasında Osmanlı Devleti topraklarına katılmıştır.
İlçenin eski adı Sarmısaklı olup, bu ad Osmanlı döneminde uzun yıllar kullanılmıştır. Rum Ortodoks nüfus tarafından Sermúson (Yunanca: Σερμούσον) adı kullanılmıştır. 1895 yılında Sivas vilayetine bağlı Aziziye (Pınarbaşı) kazasından ayrılarak ilçe yapılmış ve Sultan II. Abdülhamid'e ithafen Bünyan-ı Hamid adı verilmiştir. 1908 yılında II. Meşrutiyet'in ilanı ve II. Abdülhamid'in tahttan indirilmesinin ardından "Hamid" ibaresi kaldırılmış, ilçe Bünyan adıyla anılmaya devam etmiştir. 1912 yılında ise Sivas vilayetinden ayrılarak Kayseri vilayetine bağlanmıştır.
1928 yılında yayımlanan Son Taksimat-ı Mülkiyede Köylerimizin Adları adlı eserde ilçe merkezi Sarmısaklı adıyla kaydedilmiştir. Osmanlı döneminin sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında yerleşim, Müslüman nüfusun yanı sıra Rum Ortodoks ve Ermeni topluluklarına da ev sahipliği yapmıştır.
Bünyan'da Hitit, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinden günümüze ulaşan çok sayıda tarihî eser bulunmaktadır. Bunlar arasında Bünyan Ulu Camii, Büyük Bürüngüz'deki Daniş Ali Bey Camii, Sultanhanı, Karatay Hanı, Kayabaşı Mağaraları, Samağır'daki Abdurrahman Gazi Türbesi, Doğanlar Mahallesi'ndeki Şammaspir Kilisesi, Karakaya'daki Seyit Halil Türbesi, Yenice Mahallesi'ndeki Papaz Çeşmesi ve Musaşeyh Mahallesi'ndeki Battal Gazi Şehitliği sayılabilir.
Coğrafya
Bünyan merkezi, Koramaz Dağı'nın kuzey yamacına kurulmuştur. İl merkezine 40 km uzakta bulunur. İlçenin yüzölçümü 1.302 km²dir. Bünyan ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalaMa yüksekliği 1.338 metredir.
İklim
Karasal iklim hüküm sürer. Yazları sıcak ve kurak kışları soğuk ve kar yağışlı geçer. Yağmurlar genel olarak Nisan, Mayıs ve Ekim aylarında boldur. Kar ise Aralık, Ocak ve Şubat aylarında yağar. Yıllık ortalama yağış miktarı 35 santimetredir. Yıllık ortalama sıcaklık 10° civarındadır. Gece ile gündüz arasındaki ısı farkı oldukça fazladır. Kış aylarında kuzeyden Poyraz, yazları doğudan Karayel, güneyden Lodos en çok esen rüzgârlardır. İlçe merkezinde daha çok doğudan batıya “Boğaz Yeli” denen soğuk rüzgâr eser.
Bitki Örtüsü
Dağlarda yetişen bodur çalılıklara ve keven bitkisine rastlanmaktadır. Son yıllarda ilçe merkezinde ve köylerde bulunan su boylarında kavak ve söğüt ağaçları dikilmeye başlanmıştır. Meyveciliğe yönelik olarak ise meyve bahçeleri mevcuttur. İlçede kayısı, elma ve armut bol olarak yetişmektedir.
İdari yapı
Bünyan ilçesi, Merkez ve Elbaşı Bucağı ile bağlı köylerden oluşmaktadır. Merkeze bağlı köy sayısı 19, Elbaşı Bucağına bağlı köy sayısı 7 olmak üzere 26 köy mevcuttur.
| Beldelere göre Mahalle sayıları | |
|---|---|
| İlçe merkezi | 14 |
| B.Tuzhisar | 3 |
| Karakaya | 3 |
| Koyunabdal | 3 |
| Yeni Süksün | 2 |
| Akmescit | 2 |
| Elbaşı | 2 |
| B.Bürüngüz | 1 |
| Güllüce | 1 |
| Toplam | 31 |
Bunların 26'sı köy olmak üzere 57 muhtarlık mevcuttur.
Nüfus
2020 yılı itibarıyla toplam ilçe nüfusu 30.113 olarak belirlendi. Bünyan Şeker Fabrikası ve Sümerbank'ın kapatılmasıyla işsiz kalan yüzlerce kişi Kayseri'ye göç etti.
| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
|---|---|---|---|
| 1927 | 37.488 | 4.061 | 33.427 |
| 1935 | 41.449 | 3.932 | 37.517 |
| 1940 | 46.399 | 4.302 | 42.097 |
| 1945 | 49.643 | 5.175 | 44.468 |
| 1950 | 54.395 | 5.422 | 48.973 |
| 1955 | 57.904 | 6.192 | 51.712 |
| 1960 | 43.886 | 7.431 | 36.455 |
| 1965 | 46.707 | 8.467 | 38.240 |
| 1970 | 48.069 | 9.332 | 38.737 |
| 1975 | 51.114 | 12.277 | 38.837 |
| 1980 | 49.685 | 12.930 | 36.755 |
| 1985 | 49.474 | 13.266 | 36.208 |
| 1990 | 43.460 | 13.653 | 29.807 |
| 2000 | 39.542 | 12.510 | 27.032 |
| 2007 | 35.106 | 12.905 | 22.201 |
| 2008 | 34.819 | 12.705 | 22.114 |
| 2009 | 33.704 | 12.431 | 21.273 |
| 2010 | 32.227 | 12.250 | 19.977 |
| 2011 | 30.971 | 11.974 | 18.997 |
| 2012 | 29.955 | 11.866 | 18.089 |
| 2013 | 29.120 | 29.120 | veri yok |
| 2014 | 27.944 | 27.944 | veri yok |
| 2015 | 26.812 | 26.812 | veri yok |
| 2016 | 25.950 | 25.950 | veri yok |
| 2017 | 27.045 | 27.045 | veri yok |
| 2018 | 31.497 | 31.497 | veri yok |
| 2019 | 30.603 | 30.603 | veri yok |
| 2020 | 30.113 | 30.113 | veri yok |
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
| Sıra | Belediye Başkanı | Görev Dönemi (Hangi Tarihler Arası) |
Siyasi Partisi |
|---|---|---|---|
| 1 | Baha Turan | 17 Kasım 1963 - 2 Haziran 1968 |
AP |
| 2 | Mehmet Özcan | 2 Haziran 1968 - 9 Aralık 1973 |
AP |
| 3 | Necati Yıldırım | 9 Aralık 1973 - 11 Aralık 1977 |
CHP |
| 4 | Hayrettin Marzıoğlu | 11 Aralık 1977 - 12 Eylül 1980 |
AP |
| 5 | Askerî Dönem (Belediye Başkanı Ataması) |
12 Eylül 1980 - 25 Mart 1984 |
Bağımsız |
| 6 | Mehmet Özcan | 25 Mart 1984 - 26 Mart 1989 |
ANAP |
| 7 | Hayrettin Marzıoğlu | 26 Mart 1989 - 27 Mart 1994 |
SHP |
| 8 | Ahmet Sencer | 27 Mart 1994 - 18 Nisan 1999 |
MHP |
| 9 | Ahmet Sencer | 18 Nisan 1999 - 28 Mart 2004 |
MHP |
| 10 | Ahmet Sencer | 28 Mart 2004 - 29 Mart 2009 |
AK Parti |
| 11 | Mehmet Özmen | 29 Mart 2009 - 30 Mart 2014 |
MHP |
| 12 | Şinasi Gülcüoğlu | 30 Mart 2014 - 31 Mart 2019 |
AK Parti |
| 13 | Özkan Altun | 31 Mart 2019 - 31 Mart 2024 |
AK Parti |
| 14 | Selahattin Metin | 31 Mart 2024 - Günümüz |
MHP (Cumhur İttifakı) |
Ekonomik yapı
İlçe ekonomisini tarım, hayvancılık, mevsimlik inşaat işçiliği ve halıcılık oluşturur. İlçede bir adet fabrika bulunmaktadır.[kaynak belirtilmeli]
Tarım
Tarla tarımı köylerde ve ilçede en temel uğraş olup sadece hayvancılıkla geçinen köy bulunmamaktadır. Gilaburu üretimi önemli gelir kaynaklarından birisidir.[kaynak belirtilmeli]
Halıcılık
Halıcılık ekonomiye katkı anlamında ilçe merkezi ve köylerde uğraşılan bir zanaat dalı olarak yerini korumaktadır. Fakat son 10 yıl içinde önemi ve kapsamı sürekli azalmaktadır.[kaynak belirtilmeli]
Ayrıca bakınız
Notlar
Kaynakça
- ^ "6/11" (PDF). 5 Nisan 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2012.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 23 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2012.
- ^ a b T.C. Bünyan Kaymakamlığı. İlçemizin Tarihçesi.
- Kayseri Büyükşehir Belediyesi. Kayseri Eğitim Tarihi Araştırmaları. Kayseri.
- ^ Türkiye Cumhuriyeti Dâhiliye Vekâleti (1928). Son Teşkilât-ı Mülkiyede Köylerimizin Adları. İstanbul: Hilâl Matbaası.
- ^ Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü (2025). Osmanlı Yer Adları.
- ^ "HGM | Harita Genel Müdürlüğü - Ulusal Haritacılık Kurumu". www.harita.gov.tr. 3 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2025.
- ^ "Bünyan Haritası Bünyan Nerede". www.haritatr.com. 12 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2026.
- ^ "Fasikül I: Mufassal Neticeler İcmal Tabloları" (PDF). 28 Teşrinevvel 1927 Umumî Nüfus Tahriri. DİE. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- ^ "1935 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 20 İlkteşrin 1935 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ^ . "Vilâyetler, kazalar, Nahiyeler ve Köyler İtibarile Nüfus ve Yüzey ölçü" (PDF). 20 İlkteşrin 1940 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 20 Ekim 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2016.
- ^ . "1945 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 21 Ekim 1945 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ^ . "Vilayet, Kaza, Nahiye ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 22 Ekim 1950 Umumi Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ^ . "1955 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 23 Ekim 1955 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ^ . "İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021.
- ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
- ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014.
- ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015.
- ^ a b c d e f
- "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
- "Bünyan Nüfusu - Kayseri". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- "Kayseri Bünyan Nüfusu". nufusune.com. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- ^ "17 Kasım 1963 Mahalli İdareler Genel Seçimleri Arşivi". Yüksek Seçim Kurulu. 25 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2026.
- ^ "2 Haziran 1968 Kayseri Bünyan Seçim Sonuçları". Vikipedi Yerel Seçim Arşivi. 28 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2026.
- ^ "9 Aralık 1973 Kesin Seçim Sonuçları Kayseri". Yüksek Seçim Kurulu. 28 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2026.
- ^ "Kayseri Yerel Seçim Arşivi 1977". Yüksek Seçim Kurulu. 25 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2026.
- ^ "Kayseri İli 1984 Yerel Seçim Sonuçları Analizi". Yüksek Seçim Kurulu. 28 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2026.
- ^ "1989 Mahalli İdareler Seçimi Kayseri Sonuçları". Yüksek Seçim Kurulu. 28 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2026.
- ^ "1994 Yerel Seçimleri Bünyan Verileri". Yüksek Seçim Kurulu. 25 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2026.
- ^ "1999 Seçimleri Kayseri Bünyan". Yüksek Seçim Kurulu. 25 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2026.
- ^ "2004 Mahalli İdareler Seçim Sonuçları". Yüksek Seçim Kurulu. 25 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2026.
- ^ "Bünyan Belediyesi 2009 Seçim Sonucu". Haberler.com. 19 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2026.
- ^ "Kayseri Bünyan 2014 Yerel Seçim Sonuçları". Hürriyet. 19 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2026.
- ^ "Bünyan Belediyesi hangi partide? 2019 Sonuçları". Hürriyet. 21 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2026.
- ^ "Kayseri Bünyan Seçim Sonuçları 2024". NTV. 22 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2026.
Dış bağlantılar
- Bünyan Kaymakamlığı 23 Mayıs 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Bünyan 20 Ağustos 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Kayserim 20 Ağustos 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.