| Makale serilerinden |
Vedanta (/veɪˈdɑːntə/; Sanskrit: वेदान्त, IAST: Vedānta) Uttara Mīmāṃsā olarak da bilinen, Hindu felsefesinin altı ortodoks (āstika) okulundan biri olarak kabul edilen bir Hindu felsefi geleneğidir. "Vedanta" kelimesi " Vedaların sonu" anlamına gelir ve bilgi ve özgürlüğe odaklanarak Upanişad'larda bulunan fikirleri ve felsefeleri kapsar. Vedanta birçok alt geleneğe dönüşmüş ve bunların tümü fikirlerini Prasthānatrayī adı verilen ve "üç kaynak" olarak tercüme edilen ortak bir metin grubunun otoritesine dayandırmıştır. Bunlar; Upanişad'lar, Brahma Sutra'lar ve Bhagavad Gita'dır.
Çeşitli okullar arasında pek çok anlaşmazlık olmasına rağmen tüm Vedanta gelenekleri ontoloji, Soteryoloji ve epistemoloji üzerine kapsamlı tartışmalar içerirler. Bağımsız olarak düşünüldüğünde düşünce ve muhakemedeki belirgin farklılıklar nedeniyle tamamen farklı görünebilirler.
Vedanta'nın ana gelenekleri şunlardır: Advaita (düalizmsizlik), Bhedabheda (farklılık ve farksızlık), Vishishtadvaita (nitelikli dualizmsizlik), Tattvavada (Dvaita) (dualizm) ve Suddhadvaita (saf dualizmsizlik). Vedanta'daki modern gelişmeler Neo-Vedanta, ve Swaminarayan Sampradaya felsefesini içerir.
Advaita Vedanta ve Neo-Vedanta dışındaki çoğu büyük Vedanta okulu, Vaishnavizm ile ilgilidir ve Vişnu veya ilgili bir tezahür olarak anlaşılan Tanrı'ya bağlılığı (Bhakti Yoga) vurgular. Öte yandan Advaita Vedanta, teistik adanmışlık yerine Jñana (bilgi) ve Jñana Yoga'yı vurgular. Advaita'nın monizmi, Swami Vivekananda ve Ramana Maharshi gibi modern Hinduların etkisiyle Batı'da büyük ilgi görürken, diğer Vedanta geleneklerinin çoğu Vaishnava teolojisine odaklanır.
Etimoloji ve terminoloji
Vedanta kelimesi iki kelimeden oluşur:
- Veda (वेद) - dört kutsal vedik metni ifade eder.
- Anta (अंत) - bu kelime "Son" anlamına gelir.
Vedanta kelimesi kelimenin tam anlamıyla Vedaların sonu anlamına gelir ve başlangıçta Upanişads'a atıfta bulunur. Vedanta, jñānakāṇḍa veya vedaların Upanişad olarak adlandırılan bilgi bölümü ile ilgilidir. Vedanta'nın anlamı daha sonra Prasthanatrayi'ye dayanan farklı felsefi gelenekleri kapsayacak şekilde genişlemiştir.
Ayrıca bakınız
- Advaita Vedanta
- Vedalar
- Vedanta Sutra
- Neo-Vedanta
- Neo-Advaita
- İkiliksizlik
- Hint felsefesi
- Upanişad
- Brahma Sutra
- Bhakti Yoga
- Bhagavad Gita
- Swami Vivekananda
- Sivananda Saraswati
- Ramana Maharshi
- Perennial felsefe
Kaynakça
- ^ a b c d e f Flood 1996.
- ^ Dandekar 1987.
- ^ Prem. "Vedanta: A Comparative Analysis of Diverse Schools" (PDF). University of Washington. 10 Mart 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2016.
- ^ King 1999.
- ^ King 2002.
- ^ Williams 2018.
- ^ Sharma 2008.
- ^ Cornille 2019.
- ^ a b Chatterjee & Dutta 2007.
- ^ Hiriyanna 2008.
- ^ Koller 2013; Sharma 1994
- ^ Raju 1992; Isaeva 1992
Ek okuma
- "The Eternities". Vedanta Treatise. 23 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2023.
|ad=ve|soyadı=eksik (yardım) - The System of Vedanta. Reprint. 2007 [1912].
|ad=ve|soyadı=eksik (yardım) - Forgotten Truth: The Primordial Tradition. HarperSanFrancisco. 1993. ISBN 978-0-06-250787-7.
|ad=ve|soyadı=eksik (yardım) - Encyclopedia of Indian Philosophies.
- Comparative analysis of commentaries on Vedanta Sutras. https://archive.org/download/in.ernet.dli.2015.283844/2015.283844.The-Vedanta.pdf
- = _StaticContent%2FSriAurobindoAshram%2F-09%20E-Library%2F-01%20Works%20of%20Sri%20Aurobindo%2F-12_The%20Upanishad_Volume-12 "The Upanishads"
|arşivurl=değerini kontrol edin (yardım). Pondicherry: Sri Aurobindo Ashram. 1972. 4 Ocak 2007 tarihinde = _StaticContent%2FSriAurobindoAshram%2F-09%20E-Library%2F-01%20Works%20of%20Sri%20Aurobindo%2F-12_The%20Upanishad_Volume-12 kaynağından|url=değerini kontrol edin (yardım) arşivlendi.|ad=ve|soyadı=eksik (yardım) - Choice Upanishads.
|ad=ve|soyadı=eksik (yardım) - "A Simple Introduction". Vedanta. 5 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2021.
|ad=ve|soyadı=eksik (yardım) - "VedantaHub.org". 30 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2023. - Resources to help with the Study and Practice of Vedanta.
Dış bağlantılar
Vikisöz'de Vedanta ile ilgili sözler mevcuttur.
Wikimedia Commons'ta Vedanta ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
- Akosmizm
- Agnostisizm
- Animizm
- Din Karşıtlığı
- Ateizm
- Brights
- Dharmizm
- Deizm
- Demonoloji
- İlahi komut teorisi
- Dinsel kuşkuculuk
- Düalizm
- Ezoterizm
- Dışlayıcılık
- Varoluşçuluk
- Feminist teoloji
- Fideizm
- Gnostisizm
- Henoteizm
- Hümanizm
- Kapsayıcılık
- Monizm
- Tektanrıcılık
- Mistisizm
- Natüralizm
- New Age
- Nondüalizm
- Nonteizm
- Pandeizm
- Panenteizm
- Panteizm
- Perennial felsefe
- Çoktanrıcılık
- Süreç teolojisi
- Köktendincilik
- Spiritüalizm
- Şamanizm
- Taoculuk
- Teizm
- Transandantalizm
- Yaratılışçılık
- daha...
- Albrecht Ritschl
- Alexander Pruss
- Alvin Plantinga
- Anselm of Canterbury
- Antony Flew
- Anthony Kenny
- Augustinus
- İbn Rüşd
- Ali Ekber Reşad
- Paul Henri Thiry d'Holbach
- Baruch Spinoza
- Blaise Pascal
- Bertrand Russell
- Boethius
- Charles Hartshorne
- D.Z. Phillips
- Daniel Dennett
- David Hume
- Desiderius Erasmus
- Emil Brunner
- Ernst Cassirer
- Ernst Haeckel
- Ernst Troeltsch
- Friedrich Schleiermacher
- Friedrich Nietzsche
- Gaunilo of Marmoutiers
- Georg Wilhelm Friedrich Hegel
- George Santayana
- Gottfried Leibniz
- Harald Høffding
- Heraclitus
- Immanuel Kant
- J. L. Mackie
- Jean-Luc Marion
- Johann Gottfried Herder
- George I. Mavrodes
- Joseph Maréchal
- Karl Barth
- Karl Christian Friedrich Krause
- Karl Marx
- Lev Shestov
- Loyal Rue
- Ludwig Andreas Feuerbach
- Musa ibn Meymun
- Martin Buber
- Martin Lings
- Mircea Eliade
- Nicolas Malebranche
- Nicholas Wolterstorff
- Paul Tillich
- Pavel Florensky
- Peter Geach
- Peter van Inwagen
- Pico della Mirandola
- Reinhold Niebuhr
- René Descartes
- René Guénon
- Richard Swinburne
- Rudolf Bultmann
- Robert Merrihew Adams
- Rudolf Otto
- Søren Kierkegaard
- Sergei Bulgakov
- Thomas Aquinas
- Thomas Chubb
- Vladimir Solovyov
- Walter Kaufmann
- William Alston
- William James
- William Lane Craig
- W.K. Clifford
- William L. Rowe
- William Whewell
- William Wollaston
- daha ...
- Kategori