Fedora Workstation 35'in varsayılan masaüstü ortamı (GNOME 41), masaüstü arkaplanı ve uygulamalar. | |
| Geliştirici(ler) | Fedora Projesi (marka hakları Red Hat'ın) |
|---|---|
| İşletim sistemi ailesi | Linux |
| Paket yöneticisi | RPM Paket Yöneticisi |
| Üretime hazır olduğu tarih | 6 Kasım 2003) (2003-11-06) |
| Son kararlı sürümü | 44 |
| Kaynak türü | Açık kaynak |
| Lisans | Özgür yazılım lisansları ve bazı özel mülk yazılım ilaveleri |
| Çekirdek türü | Monolitik |
| Güncelleme yöntemi | DNF (PackageKit) |
| Platform desteği | i386, AMD64, PowerPC ARM(Beta) |
| Kullanıcı arayüzü | GNOME, KDE |
| Web sitesi | fedoraproject.org |
Fedora Linux (eski adıyla, Fedora Core), açık kaynak kodlu ve özgür bir Linux dağıtımı. Dünya çapında bir özgür yazılım topluluğu olan Fedora Projesi tarafından geliştirilmekte ve yönetilmekte, Red Hat tarafından desteklenmektedir.
Red Hat'ın 2004 yılında sonlandırdığı Red Hat Linux dağıtımının devamı olarak adlandırılabilecek Fedora, Linux dünyasının önde gelen dağıtımlarından biridir. Fedora aynı zamanda Red Hat Enterprise Linux ürünü için bir test ortamı görevi görmektedir.
Fedora, varsayılan olarak GNOME masaüstü kullanır ayrıca KDE, Xfce, Cinnamon, Mate Compiz, i3, LXQt, LXDE, Sugar, Sway ve Budgie masaüstü ortamlarını da seçenek olarak sunar. Fedora'nın desteklediği bütün masaüstü ortamlarına Fedora Spins sayfasından bakılabilir.
Tarihçe
Fedora Projesi aslen Red Hat Linux'a ek RPM[4] paketleri sağlamak amacı ile oluşturulmuş bir projeydi. Red Hat'in 2003 yılında açık kaynak sürüm çıkartmayacağını, bunun yerine hiçbir kâr amacı gütmeyen ve mevcut Red Hat kaynağını alıp geliştirecek bir organizasyona destekçi olacağını açıkladı. Bu proje önce Red Hat Linux Project olarak adlandırılmıştı ancak daha sonraları Fedora Projesi ile birleşince nihai isim Fedora olarak kaldı.
İsim
Fedora, fötr şapkanın İngilizce karşılığıdır ve Red Hat Linux'un meşhur logosundaki şapkaya atıfta bulunmaktadır. İsmi daha önce Cornell Üniversitesi'nde geliştirilmiş başka bir yazılımın adı olduğu için tartışma konusu olmuş fakat kullanımı devam etmiştir. Fedora projesi eskiden kullanılan paketleri Fedora Core (Fedora Çekirdeği veya Fedora Temeli) ve Fedora Extras adlı iki temel paket deposuna bölmüştü. Core Red Hat tarafından geliştirilen temeli, Extras da gönüllüler tarafından geliştirilen eklentileri ifade ediyordu. Core 6 sürümünden sonra iki deponun birleştirilmesi kararı alındı ve yeni sürümün adı Fedora 7 oldu.
Sürümler
Fedora sürümleri yaklaşık olarak altı ayda bir güncelleme alır. Yeni sürümün çıkmasından bir ay sonra iki önceki sürümün desteği, yani geliştirilmesi sona erer. Bu bir aylık geçiş dönemi dışında, güncel sürüm ve bir önceki sürüm desteklenmeye başlanır. Örneğin; Fedora 9 "Sulphur"un çıkışından bir ay sonra Fedora 7 "Moonshine"a desteği sona erer, 9 "Sulphur"la birlikte 8 "Werewolf"a destek devam eder. bulunmaktadır.
| Sürüm | Kod Adı | Sürüm Tarihi | Notlar |
|---|---|---|---|
| Gelecek dağıtım: 44 | 14 Nisan 2026 | ||
| Şimdiki kararlı sürüm: 43 | 11 Kasım 2025 | Gnome 49 masaüstü ortamı, RPM 6.0. | |
| Eski sürüm, ama yine de destekleniyor: 42 | 15 Nisan 2025 | WSL'e destek eklendi. | |
| Eski sürüm, ama yine de destekleniyor: 41 | 15 Ekim 2024 | ||
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 40 | 16 Nisan 2024 | GNOME 46 masaüstü ortamına geçildi, bu sürümdeki yenilikler kullanılabiliyor. | |
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 39 | 17 Ekim 2023 | Masaüstü ortamı olarak GNOME 45'e geçildi. Resim görüntüleyici olarak ise artık Loupe kullanılıyor. | |
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 38 | 18 Nisan 2023 | ||
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 37 | 15 Kasım 2022 | ||
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 36 | 10 Mayıs 2022 | ||
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 35 | 2 Kasım 2021 | ||
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 34 | 27 Nisan 2021 | ||
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 33 | 27 Ekim 2020 | ||
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 32 | 28 Nisan 2020 | ||
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 31 | 29 Ekim 2019 | ||
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 30 | 29 Nisan 2019 | ||
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 29 | 30 Ekim 2018 | ||
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 28 | 1 Mayıs 2018 | ||
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 27 | 14 Kasım 2017 | ||
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 26 | 11 Temmuz 2017 | ||
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 25 | 22 Kasım 2016 | ||
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 24 | 21 Haziran 2016 | ||
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 23 | 27 Ekim 2015 | ||
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 22 | 26 Mayıs 2015 | Yeni güncelleme yöntemi DNF'ye geçildi. | |
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 21 | 9 Aralık 2014 | HiDPI ve deneysel Wayland desteği geldi. 32 bit PowerPC desteği sona erdi. | |
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 20 | Heisenbug | 17 Aralık 2013 | GNOME 3.10, ARM mimarisi resmi olarak desteklenmeye başladı, Cinnamon 2.0 masaüstü ortamı repolara eklendi. |
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 19 | Schrödinger's Cat | 2 Temmuz 2013 | |
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 18 | Spherical Cow | 15 Ocak 2013 | GNOME 3.6 |
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 17 | Beefy Miracle | 29 Mayıs 2012 | GNOME 3.4.1, Linux çekirdeği 3.3.4 |
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 16 | Verne | 8 Kasım 2011 | GNOME 3.2.1 |
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 15 | Lovelock | 24 Mayıs 2011 | GNOME 3, LibreOffice |
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 14 | Laughlin | 2 Kasım 2010 | Amazon EC2 [5] 25 Aralık 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.'de mevcut, Linux çekirdeği 2.6.35, X.Org Server 1.9, GNOME 3.0, GCC 4.5, KDE 4.5, LXDE, Sugar [6] 2 Aralık 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 0.90, sanal masaüstleriyle etkileşim için SPICE [7] 27 Aralık 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., mobil cihazlar ve çeşitli gömülü cihazlar için MeeGo [8] projesinden çeşitli yazılım, D derleyicisi |
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 13 | Goddard | 25 Mayıs 2010 | Linux çekirdeği 2.6.33, KDE için gelişmiş özellikler, otomatik yazıcı sürücüsü yükleme, iyileştirilmiş renk yönetimi, geliştirilmiş 3B desteği, Shotwell fotoğraf yöneticisi, Deja-dup yedekleme yazılımı, Pino Identi.ca/Twitter istemcisi, Simple Scan tarama aracı, geliştirilmiş iPod desteği, iyileştirilmiş ağ yönetimi, varsayılan olarak NFSv4, sistem çekirdeğini gözlemleyen SystemTap, Zarafa açık kaynak sürümü, Python için geliştirilmiş olanaklar, NetBeans IDE sürüm 6.8, özel gereksinimler (sanatsal çizim tabletleri, netbook'lar, çocuklara yönelik uygulamalar, güvenlik, bilim, oyun vb.) için özelleştirilmiş "spin" versiyonları |
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 12 | Constantine | 17 Kasım 2009 | Linux çekirdeği 2.6.31.5, Web kamera desteği iyileştirmesi, ABRT otomatik hata bildirimi, GNOME 2.28.1, KDE 4.3, Moblin Masaüstü, Emacs 23, mercurial 1.3.1, php 5.3.0, |
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 11 | Leonidas | 9 Haziran 2009 | Otomatik yazıtipi yüklemesi, Anaconda güncellemeleri, yum için yum-presto güncellemesi, parmakizi tanıma, varsayılan olarak ext4 dosya sistemi |
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 10 | Cambridge | 25 Kasım 2008 | Yeni "Solar" teması, Linux Mint'inkine benzer Web tabanlı yeni paket yükleyici, daha hızlı başlama, daha iyi Web kamerası desteği, GNOME 2.24, KDE 4.1.2, Sugar(GUI)[9] 2 Aralık 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., ext4 dosya sistemi desteği, RPM 4.6, NetBeans 6.1 |
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 9 | Sulphur | 13 Mayıs 2008 | Linux çekirdeği 2.6.25-rc5, GNOME 2.22, KDE 4.0.3, Xfce 4.4.2, Compiz 0.7.2, OpenOffice.org 2.4, Firefox 3 |
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 8 | Werewolf | 8 Kasım 2007 | Custom spin[10] 19 Haziran 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. seçenekleri, free Java, PulseAudio |
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 7 | Moonshine | 31 Mayıs 2007 | Merge Core ve Extras, Firefox 2 |
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 6 | Zod | 24 Ekim 2006 | Compiz |
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 5 | Bordeaux | 20 Mart 2006 | Mono, NPTL |
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 4 | Stentz | 13 Haziran 2005 | OpenOffice.org 2.0, Xen |
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 3 | Heidelberg | 8 Kasım 2004 | Varsayılan olarak SELinux |
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 2 | Tettnang | 18 Mayıs 2004 | Linux çekirdeği 2.6, X.org |
| Eski sürüm, artık desteklenmiyor: 1 | Yarrow | 6 Kasım 2003 | Red Hat Linux'tan geçiş |
Gösterge: Eski sürüm Eski sürüm, hala destekleniyor Son sürüm Son önizleme sürümü Gelecek dağıtım |
Depolar
Fedora; temel olarak üç farklı depo içermektedir. Temel yazılımları ve kodları bünyesinde barındıran Core, gönüllüler tarafından geliştirilen eklenti ve programların bulunduğu Extras ve destek durumunu yitirmiş olan programların bulunduğu Legacy.
Fedora galerisi
- Fedora Linux GNOME masaüstü kullanıcı arayüzü ekran görüntüleri
-
Fedora Core 1 -
Fedora Core 2 -
Fedora Core 3 -
Fedora Core 4 -
Fedora Core 5 -
Fedora Core 6 -
Fedora Linux 7 -
Fedora Linux 8 -
Fedora Linux 9 -
Fedora Linux 10 -
Fedora Linux 11 -
Fedora Linux 12 -
Fedora Linux 13 -
Fedora Linux 14 -
Fedora Linux 15 -
Fedora Linux 16 -
Fedora Linux 17 -
Fedora Linux 18 -
Fedora Linux 19 -
Fedora Linux 20 -
Fedora Linux 21 -
Fedora Linux 22 -
Fedora Linux 29
Dış bağlantılar
- Fedora Resmi Sitesi 9 Aralık 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Fedora E-Posta Listeleri 9 Nisan 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Fedora Forumları 26 Ocak 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Fedora İndirme Yansıları 9 Nisan 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- FedoraTR İnternet Adresi
- Distro Watch Sitesi Fedora Sayfası 19 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Kaynakça
- ^ Jef Spaleta (28 Nisan 2026). "The Fedora Linux 44 Release is Here!". Erişim tarihi: 28 Nisan 2026.
- ^ Hata: Referans düzgün görüntülenemiyor. Bilgi için belgeleme sayfasına bakınız.
- ^ Hata: Referans düzgün görüntülenemiyor. Bilgi için belgeleme sayfasına bakınız.
- ^ Hata: Referans düzgün görüntülenemiyor. Bilgi için belgeleme sayfasına bakınız.
- ^ "Frequently Asked Questions about Fedora Licensing". Fedora Project. 6 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2014.
- ^ "Fedeora Projesine genel bakış". 17 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2014.
- ^ "Fedora sitesi ana sayfası altındaki bilgilendirme". 9 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2014.
- ^ "A. Murat Eren - Dağıtımlar Kılavuzu (2004)". 18 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2014.
- ^ "Fedora web sitesinde "Özellikler" bölümü". 16 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2014.
- ^ [1] 28 Haziran 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ [2] 14 Mart 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Fedora'nın her bir sürümü için çeşitli dillerde ayrıntılı sürüm notları [3] 25 Nisan 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ "What's new in Fedora Workstation 40 - Fedora Magazine". 29 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2024.
- ^ "What's new in Fedora Workstation 39 - Fedora Magazine". 26 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ocak 2024.