Espiye
İlçe
Espiye sahili
Espiye sahili
Giresun'un Türkiye'deki konumu
Giresun'un Türkiye'deki konumu

İlçe sınırları haritası
ÜlkeTürkiye
İlGiresun
Coğrafi bölgeKaradeniz Bölgesi
İdare
 • KaymakamTaner Tengir
 • Belediye başkanıErol Karadere (Yeni Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam248 km²
Rakım9 m
Nüfus
 (2018)
 • Toplam34.592
 • Kır
10,587
 • Şehir
25.925
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu28600
İl alan kodu0454
İl plaka kodu28

Espiye, Giresun ilinin bir ilçesidir. İlçe merkezi deniz kıyısına kurulmuştur. Espiye'ye bağlı 12 mahalle ve 31 köy vardır. Boyuna geniş olan ilçe sınırları denizden dağlara, yaylalardan derelere pek çok coğrafî olguyu barındırır. İlçe sakinleri Çepnilerdir.

Belediye binası

Etimoloji

"Espiye" ve eski yazılışı "Esbüyeli" ilçenin Türkçe isimleridir. Espiye'nin Farsça bir kelime olan "at" anlamına gelen "Esb" ve "oradan" veya "oralı" anlamına gelen Türkçe "-yeli" ve "-yelü" eki veya muhtemelen "sahil" veya "su kenarı" anlamına gelen "yalı" kelimesinden geldiği üzerine iki varsayım düşünülmektedir. Yani Esbüyeli, "atlar diyarı" veya alternatif olarak "su kenarındaki ahırlar" anlamına gelir.

Espiye'den Karadeniz

Tarihçe

13. yüzyılın ilk yarısında Trabzon İmparatorluğu döneminde kurulduğu sanılmaktadır. Ancak hem Tirebolu (Tripolis) hem de Zefre (Rumca Zephyrion) isimleri dönemin yazılı metinlerinde yer alırken Espiye ile ilgili bilgilere rastlanmaz. İlçede bulunan Zefre Limanı ünlü İpek Yolu'nun önemli bir limanıdır. Buradan yüklenen mallar gemilerle Romanya ve Rusya üzerinden Avrupa'ya taşınmıştır. Cenevizliler ya da Trabzon İmparatorluğu tarafından yaptırılan Andoz Kalesi Yağlıdere'nin Karadeniz'e döküldüğü yerdeki yüksek bir tepenin üzerindedir. Çepniler ilçeye Selçuklu döneminde Horasan/Kürtün yoluyla gelerek yerleşmeye başlamışlardır. Espiyeli Çepniler Güvendi Yaylası'nda türbesi bulunan Güvenç Abdal'a bağlıydılar. II. Mehmed döneminde Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katıldıktan sonra idari taksimatta Dikmen Melikliği olarak yer almıştır. Önceleri Tirebolu ilçesine bağlı bir nahiye olan Espiye 1957 yılında ilçe olmuştur.

Coğrafya

Ünlü İpek Yolu'nun Zefre Limanı ilçenin kuzeybatısında bulunmakta olup, eski zamanlardaki sert rüzgarlara kapalı, Doğu Karadeniz'in en ünlü doğal limanıdır. Karadeniz Bölgesi'nin coğrafi yapısının özelliklerini taşımaktadır. Bu nedenle arazi yapısı engebelidir. Bu engebeler ilçe merkezinin hemen arkasından başlar ve gittikçe yükselir. İlçenin doğusunda [[Gelivera - Galavera'dan> Doğu Karadeniz Rumcasında Kalavera, ''evlenmemiş genç kız'' anlamında]], batısında Yağlıdere ve kollarının açmış olduğu vadiler ile dağlar arasındaki akarsu yatakları araziyi oldukça parçalamıştır. Ortalama 248 km² yüz ölçümüne sahip olan ilçenin doğusunda Tirebolu ve Güce, batısında Keşap ve Yağlıdere, güneyinde Alucra, Şebinkarahisar ve Gümüşhane iline bağlı Kürtün ilçeleri ile kuzeyinde Karadeniz bulunmaktadır.

Espiye ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 9 metredir. İlçenin yüzölçümü 248 km²dir.

Espiye'den bir görünüm

Kültür

Giresun (Vilayeti Çepni) ilinin Orta Asya, Oğuz, Türkmen, Şaman, Alevi, Bektaşi kültür yapısı yer yer devam etmektedir. Başta saz ve kemençe geleneksel müzik aletlerindendir ve düğünlerde çalınır. Göçebe Türkmen kültüründen kalan Hıdırellez ve yayla göçleri, Ocak ve Sacayağı adetleri devam etmektedir.

Gurbetçilik

1960'lı yılların sonunda ABD'ye başlayan göç hareketinde Espiye'den ilk göçenler ağırlıkla New York, New Jersey ve Paterson gibi şehirlere gitmiştir. Buna bağlı olarak ilçeden Amerika'ya göç sürekli artarak devam etmiştir.

Nüfus

Yıl Toplam Şehir Kır
1960 37.431 4.148 33.283
1965 44.096 5.318 38.778
1970 48.345 6.164 42.181
1975 49.818 8.168 41.650
1980 52.564 9.183 43.381
1985 55.902 12.561 43.341
1990 27.426 10.219 17.207
2000 30.567 12.990 17.577
2007 31.075 16.823 14.252
2008 31.262 16.332 14.930
2009 31.384 16.572 14.812
2010 31.616 17.073 14.543
2011 31.700 17.379 14.321
2012 31.810 17.413 14.397
2013 31.794 17.089 14.705
2014 32.710 20.938 11.772
2015 33.870 22.300 11.570
2016 34.866 23.961 10.905
2017 33.043 23.104 9.939
2018 34.592 21.431 13.161
2019 35.649 24.843 10.806
2020 36.512 25.925 10.587


Turizm

İlçedeki en önemli tarihi yapı Cenevizliler tarafından yapılan ve Zefre Limanı'nı koruyan Andoz Kalesi'dir. Kale Giresun-Trabzon sahil yolu üzerinde Espiye girişinde bulunmakta olup buraya 180 basamakla çıkılmaktadır. Kalenin muhteşem bir Zefre Limanı ve deniz manzarası bulunmaktadır. Ayrıca Espiye pidesi turistik olarak ilgi görmektedir. Kent Ormanı da ilçe sınırlar içinde yapılarak ilçe turizmine canlılık kazandırmıştır. Ayrıca Espiye Belediyesi ve esnafın katkılarıyla ilki 2006 yılında yapılan Espiye Kültür, Turizm ve Pide festivali de temmuz ayı içerisinde yapılmaktadır.

Galeri

Espiye PTT şubesi
Espiye ilçe otogarı
Cibril köyü

Notlar

  1. ^ Yağlıdere ilçesinin kurılması ile nüfus azalmıştır.

Kaynakça

  1. ^ "Espiye Kaymakamlığı web sitesi". 14 Nisan 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ "Harita Genel Müdürlüğü web sitesi" (PDF). 13 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 24 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2012. 
  4. ^ "köken". 14 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2025. 
  5. ^ "Espiye'nin Tarihi (History of Espiye in the official site of Espiye Municipality.)". 26 Ocak 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2021. 
  6. ^ "7033 sayılı Kanun" (PDF). Resmî Gazete. 27 Haziran 1957. 23 Kasım 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2024. 
  7. ^ "Espiye Haritası Espiye Nerede". www.haritatr.com. 14 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ocak 2026. 
  8. ^ "HGM | Harita Genel Müdürlüğü - Ulusal Haritacılık Kurumu". www.harita.gov.tr. 7 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2025. 
  9. ^  . "İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021. 
  10. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  15. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  16. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  17. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  18. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  19. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  20. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  21. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  22. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  23. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  24. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  25. ^ a b c d e f
    • "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
    • "Espiye Nüfusu - Giresun". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
    • "Giresun Espiye Nüfusu". nufusune.com. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)

Dış bağlantılar