Alayuntlu Tamgası
Alayuntlu boyunun damgası. Ala yunt ‘alaca at’ boy simgesi.
𐰀𐰞
Ala-yunt-lu: alaca atlılar.
Damgalar
Tamgalar ve damgalar
Kayıtlar veritabanından gelir; yönetim panelindeki SVG, ad ve anlam kamuoyunda hemen görünür. Başlangıç çizimleri şematik yer tutucudur — tarihî damgayı kaynaklı bir SVG ile değiştirmek editörün işidir.
Alkaevli Tamgası
Alkaevli (Alka-evli) boyunun ocağı ve ev düzenini simgeleyen damga.
𐰀𐰞
Alka-evli: ‘kutlu ev halkı’.
Avşar Tamgası
Avşar (Afşar) boyunun damgası. İran, Anadolu ve Suriye Avşarları bu damgayı kilim ve mezar taşlarında yaşatmıştır.
𐰀𐰉
Avşar < av ‘av’ + er; göçebe avcı-savaşçı boy.
Bayat Tamgası
Bayat boyunun damgası. Bereket, yaşlılık bilgeliği ve ‘bay’ (zengin, soylu) köküyle Anadolu ağızlarında yaşamaya devam eder.
𐰉𐰖
Bayat < bay + at ‘soylu at / soylu ad’.
Bayındır Tamgası
Bayındır boyunun damgası. Akkoyunlu ulusu Bayındır’a bağlanır; Dede Korkut’ta Bayındır Han salur.
𐰉𐰖
Bayındır < bay ‘zengin’ + ındur- ‘mamur kılmak’.
Beçene Tamgası
Beçene (Peçenek) boyunun damgası. Karadeniz kuzeyi ve Balkanlar’daki Peçenek izine bağlanır.
𐰋𐰲
Beçene / Peçenek: Üçok kolu.
Beğdili Tamgası
Beğdili (Begdili) boyunun damgası. Beylik ve kut hiyerarşisini çağrıştırır.
𐰋𐰏
Beg-dili: ‘beyin dili / bey soyu’.
Börteçine / Bozkurt
Türeyiş ve Ergenekon anlatılarında dişi kurt Börteçine, Türklerin ata koruyucusudur. Gök-kut ve yol göstericilik simgesi.
𐰋𐰼
Börteçine: ‘boz tüylü kurt’; Eski Türkçe börü ‘kurt’.
Büğdüz Tamgası
Büğdüz boyunun damgası. İç bükey yay formu boy işaretlerinde sık görülür.
𐰋𐰏
Büğdüz: Üçok.
Dodurga Tamgası
Dodurga boyunun damgası. İç Anadolu yerleşmelerinde boy adı olarak sürer.
𐰑𐰆
Dodurga: Oğuz şeceresinde Bozok kolu.
Döğer Tamgası
Döğer boyunun damgası. Göç ve dövüşkenlik çağrışımı taşır.
𐰑𐰏
Döğer < dög- ‘vurmak, dövmek’ kökünden boy adı.
Eymür Tamgası
Eymür boyunun damgası. Ey- kökü ay/kut çağrışımıyla okunur.
𐰅𐰖
Eymür: Üçok kolu.
Göktürk Damgası
Göktürk kağanlık mührü ve taş damgaları; Orhun vadisi yazıtlarında boy ve kağan işaretleri olarak karşımıza çıkar.
𐱅𐰭𐰼𐰃
Damga < tamga: mühür, boy işareti.
Karaevli Tamgası
Karaevli boyunun damgası. Kara burada ‘kutsal, büyük’ anlam katmanını taşır.
𐰴𐰺
Kara-evli: kara ‘yüce / kuzey’ + ev.
Karkın Tamgası
Karkın boyunun damgası. Orta Anadolu’da Karkın yer adları boy izidir.
𐰴𐰺
Karkın: Bozok kolunun onikinci boyu.
Kayı Tamgası
Oğuzların Bozok kolunun Kayı boyunun damgası. Ok ve yay düzeni, hükümdarlık ve düzen kurma simgesi olarak okunur. Osmanlı hanedanının Kayı’ya bağlanan geleneksel soyağacı bu damgayı saray ve akçelerde yaşatmıştır.
𐰴𐰖
Kayı < Eski Türkçe kay- ‘sağlam olmak, güçlenmek’. Orhun çevresinde ‘kağanlık bağı’ anlamı yüklenir.
Kınık Tamgası
Kınık boyunun damgası. Selçuklu hanedanı Kınık’a bağlanır; Büyük Selçuklu ve Türkiye Selçuklu simge dünyasında yaşar.
𐰴𐰣
Kınık < kın- ‘kıymak, hükmetmek’ köküne bağlanan geleneksel okuma.
Kızık Tamgası
Kızık boyunun damgası. Gaziantep-Kızık köyleri boy adını taşır.
𐰴𐰕
Kızık: Oğuz Bozok kolu.
Salur Tamgası
Salur boyunun damgası. Türkmenistan Salurları ve Anadolu Salur yer adları.
𐰽𐰞
Salur < sal- ‘göndermek, akın’.
Selçuklu Sekizşeli Yıldızı
Sekiz köşeli yıldız, Selçuklu geometrik süslemesinin omurgasıdır. Sonsuzluk, sekiz cennet ve kâinat düzeni okumaları yapılır.
𐰖
Geometrik girih; Türkçe ‘yıldız / ulduz’.
Yaparlı Tamgası
Yaparlı boyunun az bilinen damgası; yap- ‘inşa etmek’ köküyle ilişkilendirilir.
𐰖𐰯
Yaparlı < yap- ‘kurmak, yapmak’.
Yazır Tamgası
Yazır boyu damgası. Yazı- tarla ve yaylak düzeniyle ilişkilendirilir.
𐰖𐰕
Yazır < yazı ‘ovası, yazlık yaylak’.
Yüreğir Tamgası
Yüreğir boyunun damgası. Çukurova Yüreğir ilçesi boy adını taşır.
𐰖𐰼
Yüreğir < yürek + er ‘yürekli er’.
Yıva Tamgası
Yıva boyunun damgası. Yıv- kökü yiv, çizgi, damga kazıması ile ilişkilendirilir.
𐰖𐰉
Yıva: Üçok kolu.
Çavuldur Tamgası
Çavuldur boyunun damgası. Çav- kökü ün ve çağrı ile ilişkilendirilir.
𐰲𐰉
Çavuldur < çav ‘ün, şan’.
Çepni Tamgası
Çepni boyunun damgası. Karadeniz Çepnileri ve Yamanlı geleneği bu damgayı hatırlar.
𐰲𐰯
Çepni: Üçok; ‘çevik, akıncı’ halk etimolojisi.
Çift Başlı Kartal
Selçuklu ve Anadolu beyliklerinde egemenlik, iki yöne bakış ve cihan hakimiyeti simgesi. Konya ve Divriği taş işçiliğinde işlenir.
𐰴𐰺
Türk-İran-Bizans ortak ikonografisi; Türkçe ‘kartal / bürküt’ soylu yırtıcı kuşu.
İğdir Tamgası
İğdir boyunun damgası. Iğdır yer adı ile halk etimolojisi bağ kurar.
𐰃𐰏
İğdir: Üçok kolu.