
Veri tabanları, yapılandırılmış bilgi veya verilerin depolandığı alanlardır. Bilgi artışıyla birlikte bilgisayarda bilgi depolama ve bilgiye erişim konularında yeni yöntemlere ihtiyaç duyulmuştur. Veritabanları; büyük miktardaki bilgileri depolamada geleneksel yöntem olan "dosya-işlem sistemine" alternatif olarak geliştirilmiştir. Telefonlardaki kişi rehberi günlük hayatta çok basit bir şekilde kullanılan veri tabanı örneği olarak kabul edilebilir. Bunların dışında internet sitelerindeki üyelik sistemleri, akademik dergilerin ve üniversitelerin tez yönetim sistemleri de veri tabanı kullanımına örnektir. Veritabanları sayesinde bilgilere ulaşılabilir ve bilgiler düzenlenebilir. Veritabanları genellikle bireysel olarak satın alınamayacak kadar yüksek meblağlara sahip olmasına karşın; ücretsiz kullanıma açılan akademik veritabanları da bulunmaktadır. Akademik veritabanları aracılığıyla bazen bibliyografik bilgi bazen de tam metinlere erişmek mümkündür. Veritabanları, veri tabanı yönetim sistemleri aracılığıyla oluşturulur ve yönetilir. Bu sistemlere; Microsoft Access, MySQL, IBM DB2, Informix, Interbase, Microsoft SQL Server, PostgreSQL, Oracle ve Sybase örnek olarak verilebilir.
21. yüzyılda, farklı sorgulama dilleri etkin ve verimli bir şekilde kullanılabildiği için ilişkisel olmayan veritabanları popüler hâle gelmiştir.
veri tabanı yöneticiliği
Günümüzde veri tabanı sistemleri, bankacılıktan otomotiv sanayisine, sağlık bilgi sistemlerinden şirket yönetimine, telekomünikasyon sistemlerinden hava taşımacılığına, çok geniş alanlarda kullanılan bilgisayar sistemlerinin altyapısını oluşturmaktadır. veri tabanı fiziksel olarak bilgileri tutarken mantıksal bir hiyerarşiye de sahiptir. veri tabanı sistemlerinin kurulumu, konfigürasyonu, düzeni, sorgulaması, güvenliği ve denetiminin karmaşık bir hâl alması veri tabanı yöneticiliği kavramının oluşmasına neden olmuştur. Bir veri tabanı yöneticisi mantıksal data modelleme, fiziksel veri tabanı dizaynı çıkarma, fiziksel olarak veri tabanı oluşturma, Transact-SQL kullanarak sorgu yazma, Microsoft SQL Server kurulumu ve yapılandırılması, güvenlik yönetimi ve yapılandırılması, veri tabanı yönetimi ve bakımı, veri tabanı denetleme ve optimize etme işlerini üstlenir.
İlişkisel veri tabanı sistemleri
- BerkeleyDB
- DB2
- Informix
- Interbase
- Microsoft Access
- Microsoft Management Studio
- MySQL
- Oracle
- PostgreSQL
- Sybase
İlişkisel olmayan veri tabanı sistemleri
İlişkisel olmayan (NoSQL) veri tabanı sistemleri anahtar-değer prensibiyle çalışan veri tabanı sistemleridir. Bunlar ilişkisel veritabanlarına göre daha hızlıdırlar. Örnek veri tabanı sstemleri:
veri tabanı dilleri
Veri modelleme
veri tabanında asıl önemli kavram, kayıt yığını ya da bilgi parçalarının tanımlanmasıdır. Bu tanıma şema adı verilir. Şema, veri tabanında kullanılacak bilgi tanımlarının nasıl modelleneceğini gösterir. Bu modele veri modeli (İngilizce: data model), yapılan işleme de veri modelleme denir. En yaygın olanı ilişkisel modeldir (İngilizce: relational model). Bu modelde veriler tablolarda saklanır. Tablolarda bulunan satırlar (İngilizce: row) kayıtların kendisini, sütunlar (İngilizce: column) ise bu kayıtları oluşturan bilgi parçalarının ne türden olduklarını belirtir. Başka modeller (sistem modeli ya da ağ modeli gibi) daha belirgin ilişkiler kurarlar.
veri tabanı yönetim sistem yazılımları
Kaynakça
Bibliyografya
- Alp, S., Özdemir, S. ve Kilitci, A. (2011). veri tabanı yönetim sistemleri. İstanbul:Türkmen Kitabevi.
- MS access ilk ders: veri tabanı nedir? . 10. 11. 2013 tarihinde 16 Mart 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. https://www.chip.com.tr/bilgisayarkursu/ms-access-ilk-ders_3109.html 2 Aralık 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. adresinden erişildi.
- Soyuyüce E., Hünkar T. ve Tabanlıoğlu S., veri tabanı nedir? veri tabanının oluşum süreci, https://silo.tips/download/uzmvethet-ebru-soyuyuce-uzmecz-tugba-hnkar-uzmkutsibel-tabanlioglu
- Usgurlu, Ü. B., veri tabanı, veri madenciliği, veri ambarı, veri pazarı.
- veri tabanı nedir?. 24. 11. 2013 tarihinde http://www.teknologweb.com/veri-tabani-nedir/2 Aralık 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. adresinden erişildi.
Ayrıca bakınız
- Nesne yönelimli veri tabanı yönetim sistemleri listesi
- Nesne veri tabanı yönetim sistemlerinin karşılaştırması
- Nesne-ilişkisel veri tabanı yönetim sistemlerinin karşılaştırılması
- İlişkisel veri tabanı yönetim sistemleri listesi
- veri tabanı araçları karşılaştırması
- Dağıtık veri tabanı yönetim sistemi
- İlişkisel veri tabanı yönetim sistemi
- veri tabanı yönetim sistemi
- IANA zaman dilimi veri tabanı
- Bulut veri tabanı
- veri tabanı dizini
- İlişkisel veri tabanı
- veri tabanı teorisi
- veri tabanı güvenliği
- Uzamsal veri tabanı
- Anahtar-değer veri tabanı
- Belge odaklı veri tabanı
- Biyolojik veri tabanı
- Russell L. Ackoff
- William Ross Ashby
- Béla H. Bánáthy
- Gregory Bateson
- Anthony Stafford Beer
- Richard E. Bellman
- Ludwig von Bertalanffy
- Kenneth E. Boulding
- Murray Bowen
- C. West Churchman
- George Dantzig
- Heinz von Foerster
- Jay Wright Forrester
- Charles A S Hall
- James J. Kay
- George Klir
- Edward Lorenz
- Niklas Luhmann
- Humberto Maturana
- Margaret Mead
- Donella Meadows
- Mihajlo D. Mesarovic
- James Grier Miller
- Howard T. Odum
- Talcott Parsons
- Ilya Prigogine
- Qian Xuesen
- Anatol Rapoport
- Peter Senge
- Claude Shannon
- Francisco Varela
- Kevin Warwick
- Norbert Wiener
- Anthony Wilden
- Sistemler
- kavramsal
- fiziksel
- sosyal
- Sistem bilimi