Odin (Eski Norsça: Óðinn), Cermen mitolojisinde yaygın biçimde belgelenmiş ve İskandinav mitolojisinde başlıca tanrılardan biri olan tanrıdır. Eski İngilizcede Wōden, Eski Saksoncada Wōdan ve Eski Yüksek Almancada Wuotan gibi adlarla karşılıkları bulunan figür, özellikle savaş, ölüm, bilgelik, şiir ve büyüyle ilişkilendirilir.
Odin hakkındaki anlatıların önemli bir bölümü Manzum Edda ve Snorri Sturluson tarafından 13. yüzyılda derlenen Nesir Eddada korunmuştur. Snorri'nin anlatısında Odin, Borr ile Bestla'nın oğludur ve Vili ile Vé'nin kardeşidir. Frigg'in eşidir; kaynaklarda Baldr, Thor ve başka tanrıların babası olarak gösterilir. Soy ilişkileri farklı Eski Nors kaynaklarında bütünüyle aynı değildir.
Özellikleri
Odin, Eski Nors kaynaklarında tek gözlü ve bilgelik arayışıyla öne çıkan bir tanrı olarak tasvir edilir. Nesir Eddaya göre Mímir'in kuyusundan bilgelik elde etmek için gözlerinden birini feda eder. Hávamálda ise rünlere ilişkin bilgiyi elde etmek amacıyla dokuz gece boyunca Yggdrasil üzerinde, bir mızrakla yaralanmış hâlde kendisini kendisine kurban ettiği anlatılır.
Odin'in başlıca eşyaları arasında Gungnir adlı mızrak ile Draupnir adlı yüzük bulunur. Sekiz ayaklı Sleipnir onun bineğidir. Huginn ve Muninn adlı iki kuzgun dünyayı dolaşarak ona haber getirirken Geri ve Freki adlı iki kurt da ona eşlik eder. Odin'in çok sayıdaki adı ve lakabı, kaynaklarda üstlendiği farklı işlevleri yansıtır; bunlar arasında Alföðr (“Herkesin Babası”), Grímnir ve Valföðr gibi adlar bulunur.
Savaş ve ölümle ilişkisi
Odin savaş ve savaşçı aristokrasiyle yakından ilişkilendirilmiştir. Eski Nors kaynaklarında zaferi kime vereceğine karar veren, savaşçıları destekleyebilen ancak desteğini geri de çekebilen bir tanrı olarak görünür. Savaşta ölen seçilmiş savaşçılardan bir bölümü Valkürler aracılığıyla Valhalla'ya götürülür ve burada Einherjar olarak Ragnarök'teki son savaşa hazırlanır.
Ragnarök sırasında Odin, tanrılar ve Einherjar ile birlikte karşıt güçlere karşı savaşır. Fenrir ile karşılaşır ve kurt tarafından yutularak öldürülür. Odin'in oğlu Víðarr daha sonra Fenrir'i öldürerek babasının intikamını alır.
Odin'in adları
Odin, Eski Nors kaynaklarında çok sayıda ad ve lakapla anılır. Bu adların bir bölümü onun görünüşünü, savaş ve ölümle ilişkisini, bilgeliğini veya farklı anlatılarda kullandığı kimlikleri yansıtır. Grímnismálın 46–50. kıtalarında Odin kendi adlarından birçoğunu sıralar.
| Ad | Yaklaşık anlamı veya niteliği | Kaynak / bağlam |
|---|---|---|
| Óðinn | Odin'in Eski Norsçadaki temel adı | Genel kullanım |
| Alföðr | “Herkesin babası” | Nesir Edda |
| Grímr | “Maskeli” veya “gizlenmiş” | Grímnismál, 46–47 |
| Grímnir | “Maskeli olan” | Grímnismál, 47 ve 49 |
| Gangleri | “Gezgin” | Grímnismál, 46 |
| Herjan | Savaşçı topluluğuyla ilişkili bir ad | Grímnismál, 46 |
| Hjálmberi | “Miğfer taşıyan” | Grímnismál, 46 |
| Hárr | “Yüce olan” | Grímnismál, 46 |
| Þriði | “Üçüncü” | Grímnismál, 46 |
| Báleygr | “Alev gözlü” | Grímnismál, 47 |
| Bölverkr | “Kötülük yapan” | Grímnismál, 47; ayrıca şiir balının elde edilmesi anlatısı |
| Fjölnir | Çok biçimlilikle ilişkilendirilen ad | Grímnismál, 47 |
| Fjölsviðr | “Çok bilge” | Grímnismál, 47 |
| Síðhöttr | “Geniş/alçak şapkalı” | Grímnismál, 48 |
| Síðskeggr | “Uzun sakallı” | Grímnismál, 48 |
| Sigföðr | “Zaferin babası” | Grímnismál, 48 |
| Valföðr | “Öldürülenlerin babası” | Grímnismál, 48 |
| Atríðr | “Atlı” / “süvari” | Grímnismál, 48 |
| Óski | “Dileklerin tanrısı” olarak yorumlanan ad | Grímnismál, 49 |
| Hárbarðr | “Gri sakallı” | Grímnismál, 49 |
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- ^ a b c Lindow, John (2002). Norse Mythology: A Guide to Gods, Heroes, Rituals, and Beliefs (İngilizce). Oxford University Press. ss. 247-252. doi:10.1093/oso/9780195153828.001.0001. ISBN 978-0-19-515382-8.
- ^ a b Simek, Rudolf (2007). Dictionary of Northern Mythology (İngilizce). İngilizceye çeviren Angela Hall. D. S. Brewer. ss. 240-245. ISBN 978-0-85991-513-7.
- ^ a b c Sturluson, Snorri (1995). Edda (İngilizce). İngilizceye çeviren ve yayına hazırlayan Anthony Faulkes. Londra: Everyman. ISBN 978-0-460-87616-2.
- ^ a b Larrington, Carolyne (2014). The Poetic Edda (İngilizce). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-967534-0.
- ^ Rood, Joshua (2021). "The Cult of Óðinn in the Early Scandinavian Warrior Aristocracy". Lyle, Emily (Ed.). Myth and History in Celtic and Scandinavian Traditions (İngilizce). Amsterdam University Press. ss. 197-218. doi:10.1017/9789048554065.011.
- ^ "Grimnismol". The Poetic Edda. 1936. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2026. Bilinmeyen parametre
|çeviren=görmezden gelindi (yardım)Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
Dış bağlantılar
Wikimedia Commons'ta Odin ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
Vikisöz'de Odin ile ilgili sözler mevcuttur. (İngilizce)- İsveç Tarih Müzesinde Odin