Çağatay, Karluk ya da Uygur grubu Türk dil ailesinin bir koludur.

Karluk
Coğrafi dağılımOrta Asya
SınıflandırmaTürk dilleri
Alt bölümler
  • Batı grubu (Özbek)
  • Doğu Grubu (Uygur)

Bu dillerde birçok Orta Türkçe eser yazılmıştır. Karahanlılar'ın dili Türki, Fergani, Kaşgari veya Haqani olarak biliniyordu. Çağatay Hanlığı'nın dili Çağataycaydı.

Tarihte, Karahanlılar, Çağatay Hanlığı, Yarkent Hanlığı, Buhara Hanlığı, Buhara Emirliği, Hive Hanlığı ve Hokand Hanlığı'nda Karluk Türkçesi konuşulmuştur.

Alt gruplar

Günümüzde konuşulan Uygur dilleri şunlardır:

Dil Konuşanların sayısı Konuşulduğu ülkeler ve konuşan sayısı
Özbekçe 30 milyon  Özbekistan 27 milyon

 Afganistan 3,4 milyon

 Tacikistan 900.000

 Kırgızistan 800.000
 Kazakistan 500.000

 Türkmenistan 300.000
 Rusya 300.000

Uygurca 12 milyon  Çin (Sincan Uygur Özerk Bölgesi ya da Doğu Türkistan) 11 milyon

 Kazakistan 300.000

 Kırgızistan 100.000

Eynu (Türk dili) 6.000  Çin (Sincan Uygur Özerk Bölgesi)
İli Türkçesi 100

Sınıflandırma

Ön Türkçe Şaz Türkçesi Karluk Batı
Doğu

Ayrıca bakınız

Notlar: 1 İki farklı dilin karışımı ile oluşmuş melez diller. 2 Yazı dili olmayan diller. 3 Sınıflandırılması tartışmalı diller.

Kaynakça

  1. ^ Tilbury, Nikki; Todd, Mary (2008). One Thousand Languages: Living, Endangered, and Lost (İngilizce). University of California Press. ISBN 978-0-520-25560-9. 31 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2021. 
  2. ^ "Afghanistan". Ethnologue (İngilizce). 13 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2021. 
  3. ^ "Tajikistan". Ethnologue (İngilizce). 18 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2021. 
  4. ^ "Turkmenistan". Ethnologue (İngilizce). 29 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2021. 
  5. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). www.webcitation.org. 5 Şubat 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2021.