| İshaklar | |
|---|---|
Mahallenin haritadaki yeri | |
 Bursa | |
| Ülke |  Türkiye |
| İl | Bursa |
| İlçe | Harmancık |
| Coğrafi bölge | Ege Bölgesi |
| İdare | |
| • Yönetici | Muhtar İhtiyar heyeti |
| Rakım | 810 m |
| Nüfus (2024) | 85 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| İl alan kodu | 0224 |
| İl plaka kodu | 16 |
| Posta kodu | 16770 |
İshaklar, Bursa ilinin Harmancık ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Kuruluş
İshaklar, 1530 tarihli Osmanlı tahrir defterlerinde yer almaması nedeniyle, erken dönem Osmanlı (Manav) yerleşimlerinden ziyade, 17. yüzyıl veya sonrasında bölgeye yerleşen Yörük/Türkmen grupları tarafından kurulduğu düşünülen bir köydür. Yerel rivayetlere göre köyün adı, bölgeyi yurt tutan "İshak" adındaki bir kurucu şahıstan veya obadan gelmektedir.
Yerleşim, ismen benzerlik gösterdiği Kütahya'nın Simav veya Tavşanlı ilçelerindeki köylerle (örn. İshakçılar) karıştırılmamalıdır. Harmancık'a bağlı İshaklar köyü, tarih boyunca idari olarak Hüdavendigar Vilayeti ve Orhaneli (Atranos) kazası sınırları içerisinde kalmıştır.
Osmanlı Dönemi
Köyün geçmişine dair en net demografik veriler 19. yüzyıl arşivlerinde görülür. 1842 tarihli Harmancık Kazası Nüfus Defteri'nde hane reislerinden birinin "Tahtacıoğlu" lakabıyla anılması, köyün kökeninde ormancılıkla uğraşan Tahtacı Türkmenlerinin etkisi olduğuna işaret etmektedir.
Köy arazisi, Osmanlı'nın son dönemlerinden itibaren madencilik faaliyetlerine sahne olmuştur. 1905 tarihli Şura-yı Devlet kayıtlarında, köy sınırları içerisindeki krom madeninin ihalesine dair belgeler bulunmaktadır.
Cumhuriyet Dönemi ve Elektrik Santrali
Cumhuriyetin ilk yıllarında İshaklar köyü, bölgenin maden sanayi merkezlerinden biri olmuştur. 1938 yılında köydeki krom madenleri Türk Maadin Şirketi tarafından işletilmiştir.
Arşiv belgelerine göre, maden işletmesinin enerji ihtiyacını karşılamak amacıyla 1938 yılında İshaklar köyüne bir elektrik santrali kurulmuştur. Bu santralin yakıtı olan linyit kömürünün Tavşanlı'ya bağlı Doğanlar köyünden tedarik edildiği, dönemin kararlarında kayıtlıdır. Bir dağ köyünde o tarihlerde elektrik üretim tesisi bulunması, köyün sanayi tarihi açısından önemini göstermektedir.
Köy, 1987 yılında Harmancık'ın ilçe olmasıyla buraya bağlanmış, 2012'deki Büyükşehir Yasası ile mahalle statüsü kazanmıştır.
Coğrafya
Bursa il merkezine 105 km, Harmancık ilçe merkezine 14 km uzaklıktadır. Uludağ'ın güneyinde, Ege ve Marmara bölgelerinin geçiş hattındaki dağlık arazide yer alır. Bölge jeolojik olarak Harmancık-Orhaneli ofiyolit kuşağı üzerindedir.
Ekonomi
Mahallenin ekonomisi tarım, hayvancılık ve ormancılığa dayanmaktadır. Tarihsel olarak önemli bir krom üretim merkezi olan köy sahasında, halen bakır ve krom rezervleri bulunmaktadır.
Nüfus
| Yıllara göre mahalle nüfus verileri | |
|---|---|
| 2024 | 85 |
| 2022 | 80 |
| 2021 | 81 |
| 2020 | 78 |
| 2019 | 83 |
| 2018 | 88 |
| 2017 | 86 |
| 2016 | 86 |
| 2015 | 91 |
| 2014 | 90 |
| 2013 | 100 |
| 2012 | 101 |
| 2011 | 103 |
| 2010 | 103 |
| 2009 | 113 |
| 2008 | 109 |
| 2007 | 107 |
| 2000 | 184 |
| 1997 | 149 |
Kaynakça
- ^ a b "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024. Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
- ^ Nufusune.com - Harmancık İshaklar Mahallesi Nüfusu
- ^ Kaplanoğlu, Raif (2001). Bursa Yer Adları Ansiklopedisi. Bursa: Bursa Ticaret Borsası Yayınları.
- ^ Ömer Faruk Dinçel. "1842 Yılında Harmancık Kazasında Nüfus Hareketleri". 6 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2025.
- ^ T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi, Fon Kodu: ŞD, Yer No: 534/77, Tarih: H-12-05-1323. Konu: Hüdavendigar dahilinde Atranos kazasına mülhak Harmancık nahiyesinin İshaklar karyesi... krom madeninin ihalesi.
- ^ T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi, Fon Kodu: 30-10-0-0, Yer No: 174-204-1, Tarih: 16 Mayıs 1938. Konu: Türk Maadin Şirketi'ne kiraya verilen Tavşanlı linyit madeninin, İshaklar krom madeninde kurulan elektrik santralinde de kullanılması hakkında Danıştay kararı.
Dış bağlantılar
- Web Sitesi 9 Haziran 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.